Όταν η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές

Γράφει η, Μαρία Πευκιανάκη Οφθαλμίατρος, Διευθύντρια Οφθαλμο-ογκολογικού κέντρου Παίδων & Ενηλίκων ΥΓΕΙΑ-ΜΗΤΕΡΑ.

Κάθε χρόνο, χιλιάδες οικογένειες σε όλο τον κόσμο έρχονται αντιμέτωπες με μια διάγνωση που αλλάζει τα πάντα: παιδικός καρκίνος. Η 15η Φεβρουαρίου, Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Καρκίνου, είναι αφιερωμένη όχι μόνο στην ευαισθητοποίηση, αλλά και στη γνώση – γιατί στον παιδικό καρκίνο, ο χρόνος και η εξειδίκευση κάνουν τη διαφορά.

Ο παιδικός καρκίνος δεν είναι μία νόσος. Πρόκειται για ένα σύνολο σπάνιων και ετερογενών παθήσεων, διαφορετικών από τον καρκίνο των ενηλίκων. Δεν μπορεί να προληφθεί, ωστόσο σήμερα, με την πρόοδο της ιατρικής, σε υψηλό ποσοστό μπορεί να θεραπευτεί, εφόσον διαγνωστεί έγκαιρα και αντιμετωπιστεί σε εξειδικευμένα κέντρα.

Παιδιατρικός οφθαλμικός καρκίνος: μια σπάνια αλλά κρίσιμη διάγνωση

Μεταξύ των μορφών παιδικού καρκίνου, ιδιαίτερη θέση κατέχουν οι παιδιατρικοί οφθαλμο-ογκολογικοί όγκοι, καθώς αφορούν ταυτόχρονα τη ζωή, την όραση και τη μελλοντική ποιότητα ζωής του παιδιού.

Ο συχνότερος είναι το ρετινοβλάστωμα, ο πιο κοινός ενδοφθάλμιος κακοήθης όγκος της παιδικής ηλικίας, που εμφανίζεται κυρίως στα πρώτα χρόνια ζωής. Άλλες σοβαρές αλλά σπανιότερες μορφές είναι  το ραβδομυοσάρκωμα της κόγχου, Λεμφώματα οφθαλμικής και περιοφθαλμικής χώρας, Όγκοι οπτικού νεύρου (π.χ. γλοίωμα οπτικού νεύρου), μεταστατικοί ή δευτεροπαθείς οφθαλμικοί όγκοι.

Κλινικά σημεία όπως: λευκοκορία (λευκή αντανάκλαση στην κόρη), αιφνίδιος στραβισμός, διόγκωση ή πρόπτωση του οφθαλμού, νέα ευρήματα στον επιπεφυκότα, dεν πρέπει ποτέ να υποτιμώνται.

Ειδικά σε παιδιά με γνωστό συστηματικό καρκίνο, κάθε νέο οφθαλμικό σύμπτωμα πρέπει να αξιολογείται άμεσα και εξειδικευμένα. Ο οφθαλμός μπορεί να λειτουργήσει ως “παράθυρο” της συστηματικής νόσου και η έγκαιρη παραπομπή και διάγνωση είναι καθοριστική.

Σήμερα, με σύγχρονες τεχνικές απεικόνισης, γενετικό έλεγχο και στοχευμένες θεραπείες, είναι πλέον εφικτό όχι μόνο να σωθεί η ζωή του παιδιού, αλλά σε πολλές περιπτώσεις να διατηρηθεί το μάτι και η όραση.

Ο ρόλος της εξειδίκευσης και της πολυεπιστημονικής φροντίδας

Η αντιμετώπιση του παιδικού – και ειδικά του οφθαλμικού – καρκίνου απαιτεί οργανωμένη, πολυεπιστημονική προσέγγιση: οφθαλμίατροι με εξειδίκευση στην οφθαλμική ογκολογία, παιδιατρικοί ογκολόγοι, ακτινολόγοι, παθολογοανατόμοι, γενετιστές και εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό.

Στο ΥΓΕΙΑ λειτουργεί το πρώτο εξειδικευμένο Οφθαλμο-Ογκολογικό Κέντρο Παίδων και Ενηλίκων στην περιοχή των Βαλκανίων, καλύπτοντας ένα σημαντικό κενό στη χώρα. Για δεκαετίες, παιδιά με τέτοιες σπάνιες κακοήθειες αναγκάζονταν να αναζητήσουν θεραπεία στο εξωτερικό.

Σήμερα, η διάγνωση και η θεραπεία μπορούν να πραγματοποιούνται στην Ελλάδα, με βάση τα διεθνή πρωτόκολλα, σύγχρονο εξοπλισμό και συνεχή επιστημονική συνεργασία με μεγάλα κέντρα του εξωτερικού.

Το μήνυμα της ημέρας

Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Καρκίνου δεν είναι απλώς μια ημέρα μνήμης. Είναι μια υπενθύμιση ότι:
η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές, η εξειδίκευση αλλάζει την πρόγνωση, και η σωστή φροντίδα προστατεύει το μέλλον των παιδιών. Πίσω από κάθε διάγνωση παιδικού καρκίνου υπάρχει ένα παιδί και μια οικογένεια. Η σωστή ενημέρωση, η εμπιστοσύνη και η ανθρώπινη προσέγγιση αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της θεραπείας

Δήλωση ιατρού

Στον παιδικό καρκίνο, και ειδικά στον παιδιατρικό οφθαλμικό καρκίνο, ο χρόνος είναι καθοριστικός. Η έγκαιρη διάγνωση δεν σώζει μόνο ζωές – σε πολλές περιπτώσεις σώζει και την όραση του παιδιού.

Οι παιδιατρικοί οφθαλμοογκολογικοί όγκοι απαιτούν υψηλή εξειδίκευση και πολυεπιστημονική συνεργασία.

Δεν πρόκειται για περιστατικά ρουτίνας – κάθε περίπτωση είναι μοναδική και πρέπει να αντιμετωπίζεται εξατομικευμένα.

Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Καρκίνου μας υπενθυμίζει ότι η επιστήμη προχωρά, αλλά η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα παραμένουν το κλειδί για το μέλλον των παιδιών.