Ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής στην εξάπλωση χανταϊού – Ιστορικός αριθμός κρουσμάτων στην Αργεντινή

Παγκόσμια ανησυχία προκαλεί ο χανταϊός, μετά την εμφάνιση κρουσμάτων στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius και τον θάνατο τριών ανθρώπων.

Όπως μεταδίδει το CNNi, τα κρούσματα του χανταϊού στην Αργεντινή έχουν σχεδόν διπλασιαστεί τον τελευταίο χρόνο, με τη χώρα να καταγράφει 32 θανάτους, καθώς και τον υψηλότερο αριθμό κρουσμάτων από το 2018.

Οι αρχές της Αργεντινής εντείνουν τις έρευνες για να εντοπίσουν τα ίχνη του ζευγαριού που ταξίδεψε στη χώρα και αργότερα πέθανε εν μέσω έξαρσης του ιού στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, το οποίο απέπλευσε από το λιμάνι της Ουσουάια, στη νότια Αργεντινή, την 1η Απριλίου και αυτή τη στιγμή κατευθύνεται προς τα Κανάρια Νησιά της Ισπανίας.

Σύμφωνα με το CNNi, οι ειδικοί αποδίδουν στην κλιματική αλλαγή και την καταστροφή των οικοσυστημάτων την αύξηση των κρουσμάτων της νόσου, η οποία συνήθως προκαλείται από την έκθεση στα ούρα ή τα κόπρανα μολυσμένων τρωκτικών.

Η τρέχουσα σεζόν, η οποία ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2025, έχει ήδη καταγράψει 101 επιβεβαιωμένα κρούσματα χανταϊού, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Αργεντινής, σε σύγκριση με μόλις 57 κατά την ίδια περίοδο την περασμένη σεζόν.

Πρόκειται για έναν ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό κρουσμάτων φέτος, ενώ η χώρα κατέγραψε παράλληλα ένα από τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας των τελευταίων ετών, με τον αριθμό των θανάτων να σημειώνει αύξηση 10 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Οι περιοχές υψηλού κινδύνου

Τέσσερις γεωγραφικές περιοχές της Αργεντινής είναι ιστορικά περιοχές υψηλού κινδύνου για μετάδοση: βορειοδυτικά (στις επαρχίες Salta, Jujuy και Tucumán), βορειοανατολικά (Misiones, Formosa και Chaco), Κέντρο (Buenos Aires, Santa Fe και Entre Ríos) και νότια (Neuquén, Río Negro). Το ολλανδικό ζευγάρι εκτιμάται ότι επισκέφθηκε τόσο το Μισιόν όσο και το Νεουκέν κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του.

Για πολλά χρόνια, ο χανταϊός είχε συνδεθεί με την Παταγονία στο νότιο άκρο της Αργεντινής, μετά από ένα θανατηφόρο ξέσπασμα το 2018 που σκότωσε 11 ανθρώπους και είχε ως αποτέλεσμα δεκάδες μολύνσεις.

Αυτή την περίοδο, ωστόσο, τα περισσότερα κρούσματα έχουν εντοπιστεί στην κεντρική περιοχή της χώρας, με την επαρχία του Μπουένος Άιρες να καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων με 42.

Ο παράγοντας κλίμα

Ο χανταϊός στην Αργεντινή συνήθως αναπτύσσεται σε αγροτικές και περιαστικές περιοχές, παρουσία καλλιεργειών, ψηλών ζιζανίων, υγρασίας ή υποτροπικού κλίματος.

Όπως αναφέρει το CNNi, οι ειδικοί πιστεύουν ότι η υποβάθμιση του περιβάλλοντος που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή και την ανθρώπινη δραστηριότητα συμβάλλει στην εξάπλωσή τoυ, επιτρέποντας στα τρωκτικά που μεταδίδουν τον ιό να ευδοκιμήσουν σε νέες περιοχές.

«Η αυξανόμενη ανθρώπινη αλληλεπίδραση με τα άγρια περιβάλλοντα, η καταστροφή των οικοσυστημάτων, η δημιουργία μικρών αστικοποιήσεων σε αγροτικές περιοχές και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής συμβάλλουν στην εμφάνιση κρουσμάτων εκτός ιστορικά ενδημικών περιοχών», ανέφερε το υπουργείο.

Ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι ξηρασίες και οι έντονες βροχοπτώσεις τα τελευταία χρόνια, τροφοδοτούν επίσης την τάση, σύμφωνα με τους ειδικούς. Οι αυξήσεις της θερμοκρασίας προκαλούν αλλαγές στο οικοσύστημα που επηρεάζουν την παρουσία του ποντικιού, του κύριου φορέα του ιού στην Αργεντινή και τη Χιλή.

«Αυτά τα τρωκτικά είναι σε θέση να προσαρμοστούν καλύτερα στις κλιματικές αλλαγές, κάτι που θα μπορούσε να διευκολύνει τον μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων που βλέπουμε», εξήγησε ο Eduardo López, ειδικός σε μολυσματικές ασθένειες και σύμβουλος της κυβέρνησης της Αργεντινής κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19.

Οι δασικές πυρκαγιές έχουν ωθήσει τόσο τους ανθρώπους όσο και την άγρια ζωή να μετακινηθούν σε νέα μέρη, αυξάνοντας τον κίνδυνο, δήλωσε ο Ρομπέρτο Ντέμπαγκ, αντιπρόεδρος της Λατινοαμερικανικής Εταιρείας Εμβολιολογίας, ενώ οι τάσεις στον τουρισμό έχουν επίσης επηρεάσει.

«Όποιος πηγαίνει σε μια περιοχή υψηλού κινδύνου για τουρισμό, εάν δεν έχει καθαριστεί από χαμηλή βλάστηση, αποτελεί πολύ υψηλό κίνδυνο», δήλωσε ο Ντέμπαγκ.

Το Υπουργείο Υγείας δήλωσε ότι τεχνικές ομάδες υγείας θα μεταβούν στην Ουσουάια, στην επαρχία Γης του Πυρός της Αργεντινής, για να συλλάβουν και να αναλύσουν τρωκτικά σε περιοχές που συνδέονται με την διαδρομή του ολλανδικού ζευγαριού που πιστεύεται ότι εκτέθηκε στον ιό.