Η βιολογική ηλικία δεν είναι το ίδιο με την χρονολογική ηλικία. Κάποιος μπορεί να είναι 50 ετών, αλλά τα κύτταρά του να «δείχνουν» 60 λόγω χρόνιας φλεγμονής, παχυσαρκίας, κακής διατροφής ή γενετικής προδιάθεσης. Αντίστροφα, ένα υγιές άτομο μπορεί να έχει βιολογική ηλικία μικρότερη από την πραγματική.
Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες έχουν αναπτύξει εξελιγμένα επιγενετικά ρολόγια (epigenetic clocks) που μετρούν τη βιολογική γήρανση μετρώντας τις χημικές τροποποιήσεις στο DNA (μεθυλίωση) -μια διαδικασία που επηρεάζει το πότε και πώς ενεργοποιούνται τα γονίδια, χωρίς να αλλάζει η ίδια η αλληλουχία. Και τώρα, για πρώτη φορά, μια τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο κλινική μελέτη έδειξε ότι ένα από τα πιο δημοφιλή φάρμακα της εποχής μας — η σεμαγλουτίδη (γνωστή ως Ozempic, Wegovy) – μπορεί πράγματι να επιβραδύνει τον ρυθμό βιολογικής γήρανσης στον άνθρωπο.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications, διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο (UC San Diego) και άλλων ιδρυμάτων. Η ομάδα ανέλυσε δεδομένα από μια προηγούμενη κλινική δοκιμή που περιελάμβανε 108 ενήλικες με HIV και λιποϋπερτροφία (μη φυσιολογική συσσώρευση λίπους γύρω από την κοιλιά) – μια κατάσταση που συχνά σχετίζεται με την ίδια τη μόλυνση ή την αντιρετροϊκή θεραπεία. Γνωρίζουμε ότι τα άτομα με HIV, ακόμη και όταν η νόσος ελέγχεται καλά, παρουσιάζουν επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση λόγω χρόνιας ανοσολογικής ενεργοποίησης και φλεγμονής.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: η μισή έλαβε εβδομαδιαίες ενέσεις σεμαγλουτίδης και η υπόλοιπη έλαβε εικονικό φάρμακο, για διάστημα 32 εβδομάδων. Οι ερευνητές μέτρησαν τη βιολογική ηλικία στην αρχή και στο τέλος της μελέτης, χρησιμοποιώντας επιγενετικά ρολόγια που ανιχνεύουν μεθυλίωση DNA. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά:
Οι συμμετέχοντες που έλαβαν σεμαγλουτίδη παρουσίασαν ευρύτερη επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης σε ρολόγια που σχετίζονται με φλεγμονή, αίμα, εγκέφαλο, καρδιά, νεφρά, ήπαρ και μεταβολική υγεία.
Σύμφωνα με το επιγενετικό ρολόι DunedinPACE, το φάρμακο επιβράδυνε τον ρυθμό γήρανσης κατά 9% .
Σύμφωνα με το ρολόι PCGrimAge, το οποίο προβλέπει τον κίνδυνο θνησιμότητας από κάθε αιτία και την εμφάνιση ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία, καταγράφηκε σημαντική επιβράδυνση των βιολογικών διεργασιών που οδηγούν σε πρόωρο θάνατο.
Οι ερευνητές προτείνουν δύο κύριους μηχανισμούς. Πρώτον, η σεμαγλουτίδη μειώνει τη χρόνια φλεγμονή και τον μεταβολικό στρες, δύο από τους ισχυρότερους οδηγούς της επιταχυνόμενης γήρανσης. Δεύτερον, το φάρμακο μειώνει την αποθήκευση λίπους – τόσο το υποδόριο όσο και, κυρίως, το επικίνδυνο σπλαχνικό λίπος που συσσωρεύεται γύρω από τα όργανα. Η μείωση αυτή οδηγεί σε λιγότερη φλεγμονή και καλύτερη μεταβολική κατάσταση. Όπως εξηγεί ο Michael Corley, πρώτος συγγραφέας της μελέτης, «νέα δεδομένα δείχνουν ότι τα φάρμακα GLP-1 μπορεί να επαναπρογραμματίζουν ορισμένα κύτταρα σε διάφορα όργανα, γεγονός που θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί βλέπουμε επιδράσεις σε τόσα διαφορετικά ρολόγια γήρανσης».
Σε μια πιλοτική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό npj Aging, η ίδια ερευνητική ομάδα χορήγησε σεμαγλουτίδη για 24 εβδομάδες σε άτομα με HIV και λιπώδη νόσο του ήπατος (MASLD). Τα αποτελέσματα ήταν εξίσου ενθαρρυντικά:
- Στο 42% των συμμετεχόντων, ο ρυθμός βιολογικής γήρανσης (DunedinPACE) μειώθηκε. Η ομάδα αυτή είχε επίσης μεγαλύτερη μείωση του λίπους στο ήπαρ.
- Στο 34%, παρατηρήθηκε επιβράδυνση της γήρανσης που σχετίζεται με τον κίνδυνο θανάτου (PCGrimAge).
- Στο 49%, τα μήκη των τελομερών – οι προστατευτικές «προφυλακτήρες» στις άκρες των χρωμοσωμάτων – αυξήθηκαν, και οι συμμετέχοντες αυτοί βελτίωσαν την ταχύτητα βαδίσματος, έναν σημαντικό δείκτη σωματικής λειτουργίας.
Αν και η μελέτη επικεντρώθηκε σε άτομα με HIV, οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα ευρήματα μπορεί να έχουν ευρύτερη εφαρμογή. «Πολλές από τις βιολογικές διεργασίες που μελετάμε στον HIV είναι κεντρικές και στη γήρανση του γενικού πληθυσμού», δήλωσε ο Corley. «Επειδή αυτές οι διεργασίες εμφανίζονται νωρίτερα ή είναι πιο έντονες σε άτομα με HIV, αυτή η ομάδα μπορεί να μας βοηθήσει να εντοπίσουμε παρεμβάσεις που βελτιώνουν την υγιή διάρκεια ζωής για όλους».
Αυτό δεν σημαίνει ότι η σεμαγλουτίδη είναι ένα φάρμακο «αντιγήρανσης» για όλους. Χρειάζονται μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα, να καθοριστεί η βέλτιστη δοσολογία και διάρκεια θεραπείας, και να διερευνηθεί αν η επίδραση ενισχύεται όταν συνδυάζεται με αλλαγές στον τρόπο ζωής (διατροφή, άσκηση, βελτιστοποίηση ύπνου). Επίσης, είναι πιθανό ότι διαφορετικά φάρμακα της κατηγορίας GLP-1 (όπως η τιρζεπατίδη) μπορεί να έχουν διακριτές επιδράσεις στη βιολογία της γήρανσης.
Η μελέτη αυτή αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο: για πρώτη φορά, ένα ευρέως διαθέσιμο φάρμακο αποδεικνύεται σε τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή ότι επιβραδύνει επιγενετικούς δείκτες γήρανσης. Το Ινστιτούτο Έρευνας για τη Γήρανση Stein (Stein Institute for Research on Aging) σχεδιάζει ήδη να μεταφράσει αυτά τα αποτελέσματα σε εξατομικευμένους «πίνακες ελέγχου γήρανσης» (aging dashboards), που θα επιτρέπουν στους κλινικούς γιατρούς να παρακολουθούν τη βιολογική ηλικία των ασθενών τους και να σχεδιάζουν στοχευμένες θεραπείες με βάση τον μοριακό τους προφίλ. Αυτό θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία – από το να περιμένουμε να εμφανιστούν, στο να παρεμβαίνουμε προληπτικά στα ίδια τα μονοπάτια της γήρανσης. Η υπόσχεση είναι συναρπαστική: να ζούμε όχι μόνο περισσότερα χρόνια, αλλά και περισσότερα χρόνια με καλή υγεία.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε εδώ!
Με το WordPress Automatic Plugin από την codecanyon
Πλέον στην ιστοσελίδα μας δημοσιεύονται αυτόματα άρθρα μέσω «RSS feeds».
Από όποια σελίδα μας τα προσφέρει!
Δεν φέρουμε καμιά απολύτως ευθύνη για το περιεχόμενο.
Αν πιστεύεται πως αυτό το άρθρο πρέπει να διαγραφεί μην διστάσετε να μας βρείτε στα social media.
