Ακόμη και μέτρια επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στην καρδιά

Μια νέα, μεγάλης κλίμακας μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Radiology αποκαλύπτει ότι η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση –ακόμη και σε μέτρια ή χαμηλά επίπεδα– συνδέεται άμεσα με πιο προχωρημένη στεφανιαία νόσο.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ρύπανση του αέρα αποτελεί τον κορυφαίο περιβαλλοντικό κίνδυνο παγκοσμίως, προκαλώντας περίπου 2,5 εκατομμύρια καρδιαγγειακούς θανάτους ετησίως. Ενώ η βραχυπρόθεσμη έκθεση συνδέεται με οξέα περιστατικά (όπως εμφράγματα και εγκεφαλικά), η μελέτη αυτή εστίασε στις μακροχρόνιες επιπτώσεις.

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τη Δρ. Kate Hanneman από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, ανέλυσε δεδομένα 11.128 ενηλίκων (2012-2023) χρησιμοποιώντας καρδιακή αξονική τομογραφία (CT). Οι ερευνητές συσχέτισαν τους ταχυδρομικούς κώδικες των ασθενών με τα επίπεδα ρύπανσης της προηγούμενης δεκαετίας και αξιολόγησαν τρεις δείκτες:

• Τη βαθμολογία ασβεστίου

• Το συνολικό φορτίο αθηρωματικής πλάκας

• Την αποφρακτική στένωση των αρτηριών

Η έρευνα επικεντρώθηκε σε δύο βασικούς αστικούς ρύπους: τα αιωρούμενα λεπτά σωματίδια, τα οποία διεισδύουν βαθιά στους πνεύμονες και στο αίμα, και το διοξείδιο του αζώτου.

Τα αποτελέσματα έδειξαν μια ξεκάθαρη, ανησυχητική τάση. Συγκεκριμένα, για κάθε αύξηση των PM2.5 κατά μόλις 1 μικρογραμμάριο ανά κυβικό μέτρο, καταγράφηκε:

• 11% αύξηση στη συσσώρευση ασβεστίου στις αρτηρίες.

• 13% μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης περισσότερης πλάκας.

• 23% μεγαλύτερη πιθανότητα εκδήλωσης αποφρακτικής νόσου.

Παρόμοια αρνητική επίδραση παρατηρήθηκε και από την έκθεση στο διοξείδιο του αζώτου.

Το πιο κρίσιμο στοιχείο της μελέτης είναι ότι οι βλάβες αυτές ανιχνεύθηκαν σε επίπεδα ρύπανσης πολύ χαμηλότερα από τα επίσημα καναδικά όρια ασφαλείας. Αυτό υποδηλώνει ότι μάλλον δεν υπάρχει «ασφαλές όριο» για την καρδιά και ότι οι τρέχοντες κανονισμοί δεν επαρκούν.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση πρέπει πλέον να αντιμετωπίζεται ως ένας μείζων, τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου, αντίστοιχος με το κάπνισμα, την υπέρταση και την υψηλή χοληστερόλη. Παράλληλα, προτείνουν στους κλινικούς γιατρούς να ενσωματώσουν το ιστορικό περιβαλλοντικής έκθεσης στην καθημερινή αξιολόγηση των ασθενών. Τέλος, η μείωση των ρύπων μέσω αστικού σχεδιασμού και περιβαλλοντικής πολιτικής δεν αποτελεί απλώς οικολογική ανάγκη, αλλά μια άμεση, σωτήρια καρδιαγγειακή παρέμβαση.