Ο θόρυβος των δρόμων αυξάνει τον κίνδυνο για Πάρκινσον – Μελέτη συνδέει την ηχορύπανση με νευροεκφυλιστική νόσο

Δεν είναι μόνο η ατμοσφαιρική ρύπανση που απειλεί την υγεία μας. Μια νέα, πρωτοποριακή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό «JAMA Neurology» φέρνει στο φως μια ανησυχητική σύνδεση: η μακροχρόνια έκθεση στον θόρυβο της οδικής κυκλοφορίας –εκείνο το βουητό, το γκάζι, οι κόρνες και το τρίξιμο των τροχών που συνοδεύει κάθε μεγάλη πόλη– φαίνεται να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου του Πάρκινσον.

Ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία για περισσότερα από τρία εκατομμύρια άτομα στη Δανία, ηλικίας άνω των 40 ετών, τα οποία παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 13 ολόκληρα χρόνια. Η κλίμακα είναι τεράστια και τα ευρήματα ιδιαίτερα σοβαρά. Ως «υψηλό επίπεδο θορύβου» ορίστηκαν τα 60 ντεσιμπέλ – μια ένταση αντίστοιχη με το θόρυβο ενός πολυσύχναστου εστιατορίου ή μιας κίνησης σε κεντρικό δρόμο, επίπεδο που στις σύγχρονες μητροπόλεις αποτελεί δυστυχώς καθημερινή πραγματικότητα.

Ο θόρυβος υπολογίστηκε με βάση τις διευθύνσεις διαμονής των συμμετεχόντων σε πέντε διαφορετικά έτη και σε διάφορες ώρες της ημέρας και της νύχτας. Έτσι, οι επιστήμονες απέκτησαν μια πλήρη, ρεαλιστική εικόνα της ηχητικής επιβάρυνσης που υφίσταται κάθε άτομο στον τόπο όπου ζει.

Η ανάλυση έδειξε ότι οι άνθρωποι που εκτίθενται σε μεγάλο θόρυβο είναι συχνότερα άνδρες, ζουν μόνοι, έχουν χαμηλότερο εισόδημα και κατοικούν σε περιοχές με λιγότερους χώρους πρασίνου και, ταυτόχρονα, υψηλότερα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Πρόκειται για μια ανησυχητική ταύτιση περιβαλλοντικών και κοινωνικών ανισοτήτων, που πλήττει ήδη ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Στα αποτελέσματα συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως το κάπνισμα, η σωματική δραστηριότητα, η πρόσβαση σε πράσινο και βέβαια η ατμοσφαιρική ρύπανση – ένας γνωστός πλέον εχθρός της δημόσιας υγείας. Ωστόσο, ακόμα κι όταν αφαιρέθηκε η επίδραση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ο θόρυβος παρέμενε σταθερά συνδεδεμένος με αυξημένο κίνδυνο Πάρκινσον.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο επίμονος θόρυβος –ειδικά τις νυχτερινές ώρες– διαταράσσει τον ύπνο, ανεβάζει τα επίπεδα του στρες και προκαλεί χρόνια φλεγμονή, παράγοντες που με τη σειρά τους επιβαρύνουν το νευρικό σύστημα και μπορεί να πυροδοτήσουν εκφυλιστικές διεργασίες. Ο ύπνος είναι πλέον γνωστό ότι λειτουργεί ως «καθαριστής» του εγκεφάλου – όταν χάνεται, τα νευρικά κύτταρα γίνονται ευάλωτα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι όσοι ζουν σε σπίτια με ήσυχη πρόσοψη (αυλές, εσωτερικές πλευρές κτιρίων) έχουν σημαντικά μικρότερο κίνδυνο, διότι διαθέτουν ένα καταφύγιο ηρεμίας μέσα στον αστικό θόρυβο. Αυτό δείχνει ότι δεν είναι μόνο η πόλη που θορυβεί, αλλά το σπίτι που προστατεύει ή εκθέτει.

Οι ερευνητές καταλήγουν με ένα σαφές μήνυμα προς τις πολιτείες και τους πολεοδόμους: η ησυχία στις γειτονιές δεν είναι πολυτέλεια, αλλά δημόσιο αγαθό. Πρέπει να μπει στο επίκεντρο του αστικού σχεδιασμού και της κατασκευής κατοικιών – με φυτεύσεις, ηχοπετάσματα, προδιαγραφές μόνωσης και νυχτερινά όρια θορύβου. Όχι μόνο για την ποιότητα ζωής, αλλά και για την πρόληψη σοβαρών νευρολογικών νοσημάτων.

Όσο η επιστήμη αποκαλύπτει τις κρυφές επιπτώσεις της ηχορύπανσης, τόσο πιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη να κάνουμε τις πόλεις μας πιο ανθρώπινες – και πιο ήσυχες.