Φιντάν για F-35 στην Τουρκία: «Παίρνει περισσότερο χρόνο από ό,τι περιμέναμε»

Στην παραδοχή ότι οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για την άρση των κυρώσεων CAATSA και την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, «παίρνουν λίγο περισσότερο χρόνο από ό,τι αναμενόταν», προχώρησε τη Δευτέρα (21/9) ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν.

Ο Φιντάν, μιλώντας σε πάνελ με τίτλο «Σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ στην Παραμονή της Εκατονταετηρίδας», το οποίο διοργάνωσε η Διεύθυνση Επικοινωνίας της Τουρκικής Προεδρίας στη Νέα Υόρκη, δήλωσε ότι οι διμερείς σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ έχουν «διαχρονική, δοκιμασμένη στο χρόνο αξία» και εξελίχθηκαν από δεσμούς δύο γεωγραφικά απομακρωμένων εθνών σε μια εταιρική σχέση και συμμαχία με αντίκτυπο πέρα από τα σύνορά τους.

Σημείωσε ότι ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, διαδραματίζουν «κεντρικό ρόλο» στη σημερινή δυναμική των σχέσεων.

«Το καθήκον μας είναι να μετατρέψουμε αυτή τη δυναμική σε συγκεκριμένα οφέλη και να θεσμοθετήσουμε τη συνεργασία μας, όχι μόνο για τις χώρες μας αλλά και για τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή μας», ανέφερε.

«Καθώς εισερχόμαστε στον δεύτερο αιώνα των διπλωματικών μας σχέσεων, είμαστε αποφασισμένοι να αξιοποιήσουμε πλήρως τις δυνατότητες της συνεργασίας μας και να επιλύσουμε τα ζητήματα που την κρατούν πίσω», πρόσθεσε.

Απαντώντας σε ερωτήσεις συμμετεχόντων, ο Φιντάν αποκάλυψε ότι η Τουρκία διατηρεί «εξαιρετικό συντονισμό» με Αμερικανούς διαμεσολαβητές, συμπεριλαμβανομένων των Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, σε ζητήματα που εκτείνονται από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας έως τη Γάζα, τη Λιβύη, το Κέρας της Αφρικής και τον Νότιο Καύκασο, χαρακτηρίζοντας τη συνεργασία ως «πρωτοφανή».

Σχετικά με τις κυρώσεις CAATSA και την πώληση των μαχητικών αεροσκαφών F-35, ο Φιντάν ανέφερε ότι Ερντογάν και Τραμπ συμφώνησαν κατά τη συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο ότι το ζήτημα πρέπει να επιλυθεί «το συντομότερο δυνατό».

Πρόσθεσε ότι και οι δύο πλευρές εργάζονται από τότε για την άρση του εμποδίου, αν και η διαδικασία «παίρνει λίγο περισσότερο χρόνο από ό,τι περιμέναμε».

Έκκληση στις ΗΠΑ για «έλεγχο» του Ισραήλ

Ο Φιντάν, εξέφρασε επίσης την προσδοκία της Τουρκίας οι ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους προκειμένου να πιέσουν το Ισραήλ να τερματίσει τις πολιτικές που υπονομεύουν την περιφερειακή και παγκόσμια ειρήνη. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ σημείωσε ότι η Τουρκία και οι ΗΠΑ μοιράζονται ένα κοινό συμφέρον για κυρίαρχα και σταθερά κράτη, ικανά να παρέχουν ασφάλεια και ευημερία στην περιοχή, ιδιαίτερα στη Συρία και το Ιράκ.

Να αγκαλιάσουμε τη «Συμμαχία της Μέκκας»

Ο Χακάν Φιντάν απηύθυνε επίσης έκκληση για μεγαλύτερη «περιφερειακή ιδιοκτησία» της ασφάλειας, υπογραμμίζοντας: «Οι τοπικές λύσεις έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να επιβιώσουν».

«Γι’ αυτόν τον λόγο πιστεύουμε ότι οι χώρες της περιοχής πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της δικής τους γεωγραφίας. Γι’ αυτό πρέπει να αγκαλιάσουμε και να προωθήσουμε την περιφερειακή ιδιοκτησία», δήλωσε, φέροντας ως παράδειγμα τη Συμμαχία της Μέκκας μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας.

Όπως εξήγησε, η Συμμαχία της Μέκκας «παρέχει περιφερειακή ιδιοκτησία και θεσμική βάση, ενώ παράλληλα ενισχύει τη συνεργασία και υποστηρίζει την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια».

Ο Φιντάν, συνεχίζοντας, προσδιόρισε τρεις βασικές προκλήσεις:

• τον πόλεμο με το Ιράν,
• τον κίνδυνο εξάπλωσης της σύγκρουσης της Υεμένης στις γειτονικές χώρες και
• τις αποσταθεροποιητικές πολιτικές του Ισραήλ σε ολόκληρη την περιοχή.

«Αυτές οι απειλές ενισχύουν η μία την άλλη και παρεμποδίζουν τη διπλωματία. Η αντιμετώπισή τους απαιτεί αποτελεσματική περιφερειακή ευθύνη και στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ», ανέφερε.

Η Γάζα και η Ουκρανία

Ο Τούρκος ΥΠΕΞ χαρακτήρισε τη Γάζα ως κεντρική δοκιμασία των προσπαθειών για την εδραίωση της περιφερειακής ασφάλειας, τονίζοντας ότι η βιώσιμη διευθέτηση του Παλαιστινιακού παραμένει κρίσιμη ανάγκη.

«Η διαρκής επίλυση του παλαιστινιακού ζητήματος παραμένει ουσιαστικής σημασίας για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία στηρίζει τις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό της κρίσης στη Γάζα.

«Οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν μέσω του ειρηνευτικού σχεδίου πρέπει τώρα να εφαρμοστούν πλήρως», σημείωσε.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η Τουρκία υποστηρίζει τον διάλογο και τη διπλωματία για την επίτευξη διαρκούς ειρήνης στην Ουκρανία, διατηρώντας ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας τόσο με το Κίεβο όσο και με τη Μόσχα.

Το περιφερειακό όραμα της Άγκυρας

Παράλληλα, σημείωσε ότι η περιφερειακή ιδιοκτησία ευθυγραμμίζεται με τη νέα προσέγγιση των ΗΠΑ.

Όπως τόνισε, το περιφερειακό όραμα της Τουρκίας βασίζεται στη φόρμουλα «όχι κυριαρχία, όχι υποταγή, αλλά συνεργασία», περιγράφοντας την αμυντική συμφωνία αυτή ως αφετηρία.

«Συνερχόμαστε γύρω από ένα αμυντικό κλαμπ, όχι για να αποτρέψουμε κάποιον, αλλά για να διασφαλίσουμε ότι δεσμευόμαστε για την ασφάλεια, την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία ο ένας του άλλου», εξήγησε, προσθέτοντας ότι μόλις θεσμοθετηθεί η εταιρική σχέση, η πρόσκληση θα είναι ανοιχτή και για άλλες χώρες.

Σε ερώτηση για το αν η συμφωνία πέρασε την πρώτη της δοκιμασία μετά τις επιθέσεις των Χούθι στη Σαουδική Αραβία, ο Φιντάν απέρριψε τη σύγκριση, θυμίζοντας ότι το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ έχει ενεργοποιηθεί μόλις μία φορά σε δεκαετίες και ότι είναι «άδικο» να κρίνεται μια «νεογέννητη» συμμαχία απέναντι σε μια κρίση δεκαετίας στην Υεμένη, την ώρα που «μόλις ξεκινήσαμε».