Αρχαίο DNA από τους Νεάντερταλ μπορεί να χαρίζει περισσότερους μύες σε ορισμένους ανθρώπους

Ένα μικρό κομμάτι γενετικής κληρονομιάς από τους Νεάντερταλ εξακολουθεί, δεκάδες χιλιάδες χρόνια αργότερα, να επηρεάζει το σώμα ορισμένων σύγχρονων ανθρώπων.

Ερευνητές εντόπισαν μια παραλλαγή του υποδοχέα της αυξητικής ορμόνης, η οποία προέρχεται από τους Νεάντερταλ και φαίνεται να ενισχύει τα σήματα που σχετίζονται με την ανάπτυξη των κυττάρων, αφήνοντας διακριτά ίχνη στη μυϊκή μάζα, στο σαγόνι και ακόμη και στα δόντια, αναφέρει το SciTechDaily.

Οι Νεάντερταλ ήταν γενικά πιο στιβαρά χτισμένοι από τους σημερινούς ανθρώπους, με ισχυρό σκελετό, μεγάλη μυϊκή μάζα, έντονα υπερόφρυα τόξα και χαρακτηριστικές ανατομικές διαφορές στο κρανίο και στα δόντια. Η αυξητική ορμόνη παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη των μυών και των οστών. Παράγεται στην υπόφυση, στη βάση του εγκεφάλου, κυκλοφορεί στο αίμα και δρα όταν συνδέεται με ειδικούς υποδοχείς στην επιφάνεια των κυττάρων.

Ο Hugo Zeberg από το Ινστιτούτο Καρολίνσκα και ο Philipp Kanis από το Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ για την Εξελικτική Ανθρωπολογία μελέτησαν τη μορφή αυτού του υποδοχέα που υπήρχε στους Νεάντερταλ και δημοσίευσαν την εργασία τους στο περιοδικό Current Biology. Εντόπισαν δύο γενετικές αλλαγές οι οποίες απουσιάζουν από την εκδοχή του υποδοχέα που συναντάται συχνότερα στους σύγχρονους ανθρώπους.

Ισχυρότερο σήμα ανάπτυξης

Όταν οι επιστήμονες εξέτασαν την παραλλαγή των Νεάντερταλ σε κύτταρα που καλλιεργήθηκαν στο εργαστήριο, διαπίστωσαν ότι αυτά ανταποκρίνονταν εντονότερα στην αυξητική ορμόνη. Συγκεκριμένα, αναπτύχθηκαν κατά περίπου 40% περισσότερο σε σχέση με κύτταρα που έφεραν τη συνηθέστερη σύγχρονη ανθρώπινη εκδοχή του υποδοχέα. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της διαφοράς φαίνεται ότι οφείλεται στη μία από τις δύο χαρακτηριστικές μεταλλάξεις.

Η συγκεκριμένη γενετική παραλλαγή πέρασε στους σύγχρονους ανθρώπους μέσω των διασταυρώσεων με Νεάντερταλ πριν από περίπου 47.000 χρόνια. Σήμερα η παρουσία της διαφέρει σημαντικά από περιοχή σε περιοχή.

Σε ορισμένους πληθυσμούς της Νότιας Ασίας μπορεί να εμφανίζεται έως και στο 24% των ανθρώπων, ενώ είναι επίσης σχετικά συχνή στην Ανατολική Ασία. Στους Ευρωπαίους, αντίθετα, υπολογίζεται ότι εμφανίζεται περίπου στο 0,5%.

Οι ερευνητές θεωρούν ιδιαίτερα σημαντικό ότι τα εργαστηριακά ευρήματα συμφωνούν με δεδομένα από περισσότερους από ένα εκατομμύριο ανθρώπους. Όπως εξηγεί ο Philipp Kanis, είναι σχετικά σπάνιο τα αποτελέσματα από κυτταρικά πειράματα και οι παρατηρήσεις σε μεγάλους πληθυσμούς να ταιριάζουν τόσο καθαρά μεταξύ τους.

Εμφανίζεται μετά την παιδική ηλικία

Η επίδραση της νεαντερτάλιας παραλλαγής δεν φαίνεται να είναι εμφανής στα πρώτα χρόνια της ζωής. Οι επιστήμονες ανέλυσαν σωματικές μετρήσεις περισσότερων από 6.000 παιδιών και δεν διαπίστωσαν συσχέτιση με την ανάπτυξή τους έως την ηλικία των 11 ετών. Αυτό οδηγεί στην υπόθεση ότι η επίδραση γίνεται αισθητή αργότερα, πιθανώς κοντά στην εφηβεία, όταν τα επίπεδα της αυξητικής ορμόνης αυξάνονται σημαντικά.

Στους ενήλικες, όσοι έφεραν τη συγκεκριμένη παραλλαγή είχαν κατά μέσο όρο περίπου 270 γραμμάρια περισσότερη μυϊκή μάζα.

Η διαφορά είναι μετρήσιμη, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να καθορίσει τη σωματική διάπλαση. Όπως σχολιάζει η ερευνήτρια Miriam Berreiter, η οποία ασχολείται με το CrossFit, ακόμη και ένας υποδοχέας αυξητικής ορμόνης των Νεάντερταλ δεν μπορεί να υποκαταστήσει την προπόνηση.

Ίχνη στη γνάθο και στα δόντια

Η ίδια γενετική παραλλαγή φαίνεται να συνδέεται και με μικρές ανατομικές διαφορές. Οι φορείς της είχαν κατά μέσο όρο ελαφρώς μικρότερο πίσω τμήμα της κάτω γνάθου και πιο κοντές ρίζες δοντιών – χαρακτηριστικά που θυμίζουν περισσότερο την ανατομία των Νεάντερταλ.

Οι επιστήμονες, πάντως, τονίζουν ότι δεν πρόκειται για κάποιο «γονίδιο του Νεάντερταλ» που καθορίζει συνολικά την εμφάνιση ή τη σωματική διάπλαση ενός ανθρώπου. Η ανάπτυξη, η μυϊκή μάζα και το σχήμα του σώματος επηρεάζονται από μεγάλο αριθμό γονιδίων, αλλά και από τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες.