Τα φάρμακα GLP-1, όπως το Ozempic και το Wegovy, άλλαξαν ριζικά τη θεραπεία της παχυσαρκίας και του διαβήτη τύπου 2. Ωστόσο, περίπου τέσσερις στους δέκα ανθρώπους που τα ξεκινούν διακόπτουν τη θεραπεία μέσα στον πρώτο χρόνο, κυρίως λόγω γαστρεντερικών παρενεργειών όπως ναυτία, εμετοί και κοιλιακές κράμπες. Στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μελέτη του Διαβήτη (EASD) στο Μιλάνο, παρουσιάστηκαν ενθαρρυντικά δεδομένα για μια νέα κατηγορία ενέσιμων φαρμάκων: τις αμυλίνες. Πρόκειται για πεπτιδικές ορμόνες που μιμούνται τη φυσική αμυλίνη του οργανισμού, επιβραδύνοντας την κένωση του στομάχου και μειώνοντας τα σήματα της πείνας στον εγκέφαλο. Τα πρώιμα αποτελέσματα δείχνουν απώλεια βάρους έως 23% σε έναν χρόνο, με προφίλ ανεκτικότητας που πλησιάζει αυτό του εικονικού φαρμάκου.
Τι είναι η αμυλίνη και γιατί έχει σημασία
Η αμυλίνη είναι μια πεπτιδική ορμόνη 37 αμινοξέων που συνεκκρίνεται με την ινσουλίνη από τα β-κύτταρα του παγκρέατος ως απόκριση στην πρόσληψη τροφής. Ανακαλύφθηκε το 1987, όταν απομονώθηκε από εναποθέσεις αμυλοειδούς σε παγκρέατα ασθενών με διαβήτη τύπου 2. Η αμυλίνη δρα μέσω τριών βασικών μηχανισμών:
-
Επιβραδύνει την κένωση του στομάχου, παρατείνοντας το αίσθημα πληρότητας μετά το γεύμα.
-
Μειώνει την πρόσληψη τροφής δρώντας απευθείας σε υποδοχείς στον εγκέφαλο, συγκεκριμένα στην περιοχή postrema και στον πυρήνα της μονήρους δεσμίδας.
-
Καταστέλλει την έκκριση γλυκαγόνης μετά το γεύμα, συμβάλλοντας στη ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος.
Η αμυλίνη εκκρίνεται σε ποσότητες 51 ± 11 pmol/g ιστού παγκρέατος, ενώ η ινσουλίνη σε 10-30 nmol/g, γεγονός που δείχνει ότι οι δύο ορμόνες δρουν συνεργικά για τη μεταβολική ομοιόσταση.
Τα φάρμακα που βασίζονται στις αμυλίνες: Τι έδειξαν οι μελέτες
CagriSema (Novo Nordisk) : Πρόκειται για εβδομαδιαία ένεση που συνδυάζει τη σεμαγλουτίδη (GLP-1) με την καγκριλιντίδη, ένα ανάλογο της αμυλίνης. Σε υπέρβαρα άτομα ή άτομα με παχυσαρκία, το φάρμακο οδήγησε σε απώλεια 22,4% του αρχικού σωματικού βάρους μέσα σε έναν χρόνο, σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Στη μελέτη REDEFINE 1, το CagriSema 2,4 mg/2,4 mg πέτυχε απώλεια 22,7% έναντι 16,1% της σεμαγλουτίδης μόνη της. Μελέτες εγκεφάλου έδειξαν ότι μπορεί να περιορίσει την έντονη ενασχόληση με το φαγητό, ενώ σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 μειώθηκε το επιβλαβές λίπος στο ήπαρ και το πάγκρεας.
EloraTZP (Eli Lilly) : Συνδυασμός της ελοραλιντίδης, ενός εκλεκτικού αγωνιστή των υποδοχέων αμυλίνης, με την τιρζεπατίδη (διπλός αγωνιστής GIP/GLP-1). Σε ανθρώπους με υπέρβαρο ή παχυσαρκία και διαβήτη τύπου 2, η εβδομαδιαία ένεση οδήγησε σε απώλεια 23,3% του αρχικού σωματικού βάρους, έναντι 14,8% με τιρζεπατίδη ως μόνη θεραπεία. Το φάρμακο βοήθησε επίσης στη βελτίωση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c). Ο μηχανισμός του EloraTZP ενεργοποιεί τρεις συμπληρωματικές ορμόνες: GIP, GLP-1 και αμυλίνη, με ελάχιστη δράση στον υποδοχέα καλσιτονίνης.
Petrelintide (Zealand Pharma) : Μονοθεραπεία με ανάλογο αμυλίνης. Σε άτομα με υπέρβαρο ή παχυσαρκία χωρίς διαβήτη, η θεραπεία οδήγησε σε απώλεια 10% του σωματικού βάρους, ενώ όσοι έλαβαν εικονικό φάρμακο έχασαν περίπου 1,7%. Στη μελέτη ZUPREME-1, η απώλεια βάρους έφτασε το 10,7% στις 42 εβδομάδες. Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι ακόμη και στις υψηλότερες δόσεις, τα ποσοστά ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν παρόμοια με εκείνα του εικονικού φαρμάκου.
Γιατί οι αμυλίνες προκαλούν λιγότερες παρενέργειες από τα GLP-1
Η βασική διαφορά έγκειται στον μηχανισμό δράσης. Τα GLP-1 δρουν κυρίως μέσω υποδοχέων στο έντερο και τον εγκέφαλο, αλλά η ενεργοποίησή τους μπορεί να προκαλέσει έντονη ναυτία και εμετό, επειδή επηρεάζουν άμεσα το γαστρεντερικό σύστημα. Οι αμυλίνες, από την άλλη πλευρά, δρουν μέσω διαφορετικών υποδοχέων (υποδοχείς αμυλίνης και καλσιτονίνης) και στοχεύουν την περιοχή postrema του εγκεφάλου, μια περιοχή που ελέγχει την όρεξη και την κένωση του στομάχου.
Αναλύσεις δείχνουν ότι οι αμυλίνες έχουν πιο ήπιο προφίλ ανεκτικότητας σε σύγκριση με τα GLP-1, με χαμηλότερα ποσοστά ναυτίας και εμετών. Επιπλέον, επειδή δρουν σε διαφορετικούς υποδοχείς, μπορούν να συνδυαστούν με GLP-1 για ακόμη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, όπως δείχνουν τα δεδομένα για το CagriSema και το EloraTZP.
Ένα πλεονέκτημα που συζητείται: Η διατήρηση της μυϊκής μάζας
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία των αμυλινών είναι η πιθανή τους επίδραση στη σύσταση του σώματος. Δεδομένα από μελέτες δείχνουν ότι οι αμυλίνες μπορεί να προάγουν μεγαλύτερη απώλεια λίπους και σχετικά μικρότερη απώλεια μυϊκής μάζας σε σύγκριση με τα GLP-1. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι η αμυλίνη δρα σε διαφορετικούς νευρωνικούς πληθυσμούς που ρυθμίζουν τον μεταβολισμό των λιπών και των πρωτεϊνών. Ωστόσο, το εύρημα αυτό δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί σε μεγάλες, τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, και ορισμένοι ερευνητές παραμένουν επιφυλακτικοί.
Προκλήσεις και επόμενα βήματα
Παρά τα ενθαρρυντικά δεδομένα, οι αμυλίνες αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις:
Μακροχρόνια δεδομένα ασφάλειας. Οι περισσότερες μελέτες έχουν διάρκεια ενός έτους ή λιγότερο. Χρειάζονται δεδομένα για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα πέραν των δύο ετών.
Επίδραση στα οστά. Οι υποδοχείς αμυλίνης σχετίζονται με τον μεταβολισμό του ασβεστίου. Αν και τα μέχρι τώρα δεδομένα δεν δείχνουν σημαντικές επιδράσεις στην οστική πυκνότητα, το ζήτημα παρακολουθείται στενά.
Κόστος και πρόσβαση. Τα νέα φάρμακα αναμένεται να έχουν υψηλό κόστος, παρόμοιο με τα GLP-1. Η πρόσβαση των ασθενών θα εξαρτηθεί από την κάλυψη των ασφαλιστικών ταμείων και τις τιμολογιακές πολιτικές.
Ρυθμιστικές εγκρίσεις. Η Novo έχει ήδη καταθέσει αίτηση στον FDA για την έγκριση του CagriSema σε υπέρβαρους και παχύσαρκους χωρίς διαβήτη, με απόφαση να αναμένεται έως το τέλος του 2026. Τα υπόλοιπα σκευάσματα βρίσκονται σε πιο πρώιμα στάδια ανάπτυξης.
Γιατί έχει σημασία για τον αναγνώστη
Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια νόσος που απαιτεί μακροχρόνια διαχείριση. Τα GLP-1 έφεραν επανάσταση, αλλά η διακοπή της θεραπείας λόγω παρενεργειών παραμένει σημαντικό εμπόδιο. Οι αμυλίνες προσφέρουν μια νέα ελπίδα για όσους δεν ανέχονται τα GLP-1 ή για όσους χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη. Η δυνατότητα συνδυασμού τους με GLP-1 ανοίγει τον δρόμο για εξατομικευμένες θεραπείες που στοχεύουν πολλαπλά μονοπάτια της όρεξης και του μεταβολισμού ταυτόχρονα.
Τι μπορεί να κάνει ο αναγνώστης
-
Ενημερωθείτε. Αν παίρνετε GLP-1 και αντιμετωπίζετε παρενέργειες, συζητήστε με τον γιατρό σας αν οι αμυλίνες μπορεί να είναι κατάλληλες για εσάς στο μέλλον.
-
Μην αλλάξετε τη θεραπεία σας. Τα φάρμακα με αμυλίνη δεν είναι ακόμη ευρέως διαθέσιμα. Μην σταματήσετε τη θεραπεία σας χωρίς ιατρική συμβουλή.
-
Παρακολουθείτε τις εξελίξεις. Η έγκριση του CagriSema από τον FDA αναμένεται έως το τέλος του 2026.
-
Εστιάστε στη συνολική υγεία. Η φαρμακευτική αγωγή είναι μέρος της διαχείρισης της παχυσαρκίας. Η διατροφή, η άσκηση και η ψυχολογική υποστήριξη παραμένουν θεμελιώδεις.
Βιβλιογραφία
Athens Voice. (6 Οκτωβρίου 2026). Αμυλίνες: Η νέα κατηγορία φαρμάκων που έρχεται μετά τα GLP-1 για την απώλεια βάρους. https://www.athensvoice.gr
Lutz, T.A. (2006). Amylinergic control of food intake. Physiology & Behavior, 89(4), 465-471. https://www.sciencedirect.com
Eli Lilly. (30 Σεπτεμβρίου 2026). New investigational drug combining eloralintide and tirzepatide (EloraTZP) led to weight loss of up to 23.3% in people living with obesity and type 2 diabetes. https://www.eurekalert.org
Zealand Pharma. (22 Απριλίου 2026). Safety, Tolerability, Pharmacokinetics, and Pharmacodynamics of Petrelintide for Weight Management: Two Randomized, Controlled Phase 1 Trials. Diabetes, Obesity and Metabolism. https://dom-pubs.onlinelibrary.wiley.com
Novo Nordisk. (28 Φεβρουαρίου 2026). CagriSema Reduces hsCRP in Adults with Overweight or Obesity: the REDEFINE 1 Trial. Cochrane Library. https://www.cochranelibrary.com
Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε εδώ!
Με το WordPress Automatic Plugin από την codecanyon
Πλέον στην ιστοσελίδα μας δημοσιεύονται αυτόματα άρθρα μέσω «RSS feeds».
Από όποια σελίδα μας τα προσφέρει!
Δεν φέρουμε καμιά απολύτως ευθύνη για το περιεχόμενο.
Αν πιστεύεται πως αυτό το άρθρο πρέπει να διαγραφεί μην διστάσετε να μας βρείτε στα social media.
