Η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ μόνη διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας

Mήνυμα προς την Τουρκία στέλνει ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, σε συνέντευξή του στον «Εθνικό Κήρυκα», ενόψει της ανάληψης από την Ελλάδα της Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο. Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας αναφέρεται εκτενώς και στη στρατηγική της Αθήνας για τον απόδημο ελληνισμό.

Ειδικότερα, για σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία, ο Γιώργος Γεραπετρίτης επαναλαμβάνει ότι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ αποτελεί τη μόνη διαφορά που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνή δικαιοδοσία, απορρίπτοντας ως αντικείμενο συζήτησης αξιώσεις που αφορούν ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας. Παράλληλα, δηλώνει ότι ο διάλογος με την Άγκυρα πρέπει να συνεχιστεί.

Ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτηρίζει το Κυπριακό σταθερή εθνική προτεραιότητα, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνει και στις σχέσεις της Ελλάδας με την Ομογένεια, μιλώντας για την ψηφιοποίηση των προξενικών υπηρεσιών και την ελληνόγλωσση εκπαίδευση.

Στη συνέντευξή του ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ενόψει της ανάληψης από την Ελλάδα της Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο, υπογραμμίζει ότι στόχος της Αθήνας είναι να λειτουργήσει ως «γέφυρα» μεταξύ διαφορετικών πλευρών και να συμβάλει στη διαμόρφωση συναινέσεων σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας.

«Σε ένα εξαιρετικά ασταθές και ραγδαία μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο, όπου η λογική της ισχύος επιχειρεί συχνά να υποκαταστήσει τη δύναμη των κανόνων, η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στο Διεθνές Δίκαιο, στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στην αποτελεσματική πολυμέρεια», αναφέρει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Εθνικός Κήρυκας».

Όπως αναφέρει, η ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας τον Οκτώβριο, για δεύτερη φορά στην τρέχουσα θητεία της ως μη μόνιμο μέλος του οργάνου, έρχεται σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή. Μεταξύ άλλων θα συμπέσει με τη φάση της διαδικασίας επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, ενώ το Συμβούλιο θα κληθεί να χειριστεί σημαντικές περιφερειακές κρίσεις και να λάβει αποφάσεις σε σημαντικούς φακέλους.

Η ελληνική προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ

«Η δική μας επιδίωξη είναι συγκεκριμένη: να αξιοποιήσουμε την Προεδρία για να ενισχύσουμε τη διαβούλευση και την ειρηνική επίλυση των διαφορών, να διευρύνουμε τις συναινέσεις και να παράγουμε, όπου είναι δυνατόν, συγκεκριμένα αποτελέσματα σε ζητήματα που σήμερα διχάζουν το Συμβούλιο», τονίζει. «Η Ελλάδα έχει το πλεονέκτημα ότι διατηρεί ανοικτούς διαύλους και σχέσεις εμπιστοσύνης με χώρες διαφορετικών γεωγραφικών και πολιτικών ομάδων και φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ Βορρά και Νότου, Ανατολής και Δύσης».

Ήδη, προσθέτει, συνεργαζόμαστε συστηματικά με τα υπόλοιπα κράτη που συμμετέχουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας, έτσι ώστε να καταλήξουμε στη διαμόρφωση ευρύτερων συγκλίσεων. «Το κριτήριο επιτυχίας μας θα είναι απτό: αν στο τέλος του μήνα έχουμε συμβάλει στην υιοθέτηση συναινετικών αποφάσεων, στην γεφύρωση των διαφορών μέσα στο Συμβούλιο και σε μια διαδικασία επιλογής νέου Γενικού Γραμματέα που θα ενισχύει την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα του Οργανισμού».

Επισημαίνει πως η συζήτηση για την ανάγκη αναμόρφωσης του ΟΗΕ εξελίσσεται εδώ και καιρό και «όσο δύσκολη και περίπλοκη κι αν αποδεικνύεται, είναι απολύτως απαραίτητη για να φέρει τον Οργανισμό στο ύψος των περιστάσεων, ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις σύγχρονες προκλήσεις και να διατηρήσει ενεργή τη διεθνή πολυμέρεια. Η Ελλάδα υποστηρίζει το σχέδιο UN80 για τη μεταρρύθμιση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων στα Ηνωμένα Έθνη».

«Η ανάγκη μεταρρύθμισης του Συμβουλίου Ασφαλείας είναι πλέον προφανής. Η σημερινή σύνθεσή του δεν αντανακλά επαρκώς τον κόσμο του 21ου αιώνα. Γεωγραφικές περιοχές υποεκπροσωπούνται, ενώ η μεταβολή των παγκόσμιων συσχετισμών ισχύος καθιστά αναγκαία μια δικαιότερη και πιο αντιπροσωπευτική αρχιτεκτονική διεθνούς ασφάλειας. Επιπλέον, ο τρόπος λήψης αποφάσεων με το δικαίωμα αρνησικυρίας έχει καταστεί, σε πολλές περιπτώσεις, καταχρηστικό μέσο που δυσχεραίνει τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων, ακόμη και των πιο αυτονόητων».

«Η Ελλάδα είναι απολύτως ανοικτή στη μεταρρύθμιση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, αλλά και στη διεύρυνση της σύνθεσης του Συμβουλίου Ασφαλείας, τόσο στην κατηγορία των μονίμων όσο και σε εκείνη των μη μονίμων μελών», τονίζει και προσθέτει την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στην αποκατάσταση της αναλογικής εκπροσώπησης της Αφρικής, της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής. Σε ό,τι αφορά ειδικά την Ινδία, η Ελλάδα υποστηρίζει τη μόνιμη εκπροσώπησή της στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

«Το ίδιο σαφής είναι και η θέση μας για το δικαίωμα αρνησικυρίας. Το βέτο οφείλει να ασκείται με μέτρο και κατ’ εξαίρεση, η δε άσκησή του φέρει ιδιαίτερη ευθύνη για το κράτος που το επικαλείται. Αυτό ισχύει κατ’ εξοχήν σε περιπτώσεις που αφορούν την προστασία των ανθρώπων ή για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου», αναφέρει.

Το βασικό μήνυμα που μεταφέρει η Ελλάδα στα Ηνωμένα Έθνη

Αναφορικά με τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, όπου μεταβαίνει ο ίδιος και ο πρωθυπουργός, το βασικό μήνυμα που μεταφέρει η Ελλάδα είναι ένα μήνυμα συνέπειας, αξιοπιστίας και διεθνούς κύρους. Σε ένα διεθνές περιβάλλον μεγάλης αστάθειας και αβεβαιότητας, η χώρα μας παραμένει σταθερά προσηλωμένη στον διάλογο, τη διπλωματία, το Διεθνές Δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

«Η διαφύλαξη της πολυμέρειας, με τις μεταρρυθμίσεις που ο χρόνος και οι συνθήκες επιβάλλουν, αλλά και η θωράκιση της διεθνούς νομιμότητας, ως το βασικό θεσμικό πλαίσιο για την προώθηση της ειρήνης και της ευημερίας των λαών, αποτελούν τον πυρήνα της διεθνούς πολιτικής μας», σημειώνει.

Στις επαφές του θα βρίσκεται το Κυπριακό, με στόχο να διατηρηθεί η σημερινή κινητικότητα υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα και να δημιουργηθούν οι συνθήκες για ουσιαστική επανεκκίνηση των συνομιλιών στο συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.

Παράλληλα, θα συζητηθούν οι μεγάλες κρίσεις που δοκιμάζουν σήμερα τη διεθνή ασφάλεια -από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έως τις εξελίξεις στην ευρύτερη γειτονιά μας- με σταθερή επιδίωξη την αποκλιμάκωση, την προστασία των αμάχων και την επιστροφή στη διπλωματία. «Θέλουμε να αξιοποιήσουμε τη θέση μας ώστε η Ελλάδα να λειτουργήσει ως γέφυρα συνεννόησης και ως αξιόπιστος εταίρος», τονίζει.

Ο διάλογος Αθήνας – Άγκυρας

— «Ο διάλογος με την Τουρκία θα πρέπει να συνεχιστεί»

Αναφορικά με τα ελληνοτουρκικά επαναλαμβάνει τη θέση της Ελλάδας ότι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ είναι η μία και μόνη διαφορά μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας. «Αξιώσεις που άπτονται ζητημάτων ελληνικής κυριαρχίας, όπως οι λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» ή η αποστρατικοποίηση νησιών, είναι αυθαίρετες, ανυπόστατες και δεν αποτελούν αντικείμενο συζήτησης. Η θέση αυτή εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μεταβάλλεται ανάλογα με τη συγκυρία», υπογραμμίζει.

«Η Ελλάδα επιδιώκει σταθερότητα, ειρήνη και σχέσεις καλής γειτονίας στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς όμως καμία έκπτωση σε ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η ενίσχυση του διεθνούς και διπλωματικού αποτυπώματος της χώρας μάς επιτρέπει να προσερχόμαστε στον διάλογο με αυτοπεποίθηση και με σταθερή προσήλωση στις αρχές μας, αναδεικνύοντας τα επιχειρήματά μας», τονίζει.

«Παρατηρείται μια όξυνση από τουρκικής πλευράς, μεταξύ άλλων ως αντίδραση σε πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η Ελλάδα για την προάσπιση των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της. Γιατί η χώρα μας επενδύσει στην ισχυροποίηση των συμμαχιών της και των στρατηγικών εταιρικών σχέσεών της, έχει ανακτήσει πραγματική ισχύ, η οποία εδράζεται στην αμυντική της θωράκιση, στην οικονομική της ανάκαμψη και στη διεθνή της θέση».

Σημειώνει όμως ο διάλογος με την Τουρκία θα πρέπει να συνεχιστεί. «Σήμερα δεν συντρέχουν ακόμη οι προϋποθέσεις για να αρχίσει ουσιαστική συζήτηση για την οριοθέτηση. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να επιδιώκει την ειρήνη και την καλή γειτονία, πάντοτε με γνώμονα την καθολική εφαρμογή της διεθνούς νομιμότητας».

Η Ελλάδα της Διασποράς

–Στόχος να οικοδομήσουμε μία σύγχρονη και αμφίδρομη σχέση με τους νέους της Διασποράς

Αναφερόμενος στην ελληνική διασπορά στον Καναδά, αναφέρει ότι ένα νέο κεφάλαιο ξεκινά και η ελληνική Πολιτεία θα είναι δίπλα με συγκεκριμένο σχέδιο. Στόχος είναι «η Ελλάδα να μην είναι για τους ομογενείς απλώς η χώρα της καταγωγής τους, αλλά μια πατρίδα διαρκώς παρούσα και προσβάσιμη στην καθημερινότητά τους».

Αναφορικά με την παρουσία του στην ενθρόνιση του νέου Αρχιεπισκόπου του Καναδά, επαναλαμβάνει τις θερμές ευχές του και σημείωσε πως η ελληνική κυβέρνηση προσβλέπει σε στενή και δημιουργική συνεργασία με την Αρχιεπισκοπή, πάντοτε με επίκεντρο την Ομογένεια και τις ανάγκες της.

Τονίζει πως στόχος είναι «να οικοδομήσουμε μία σύγχρονη και αμφίδρομη σχέση με τους νέους της Διασποράς, η οποία να μην στηρίζεται μόνο στην καταγωγή και στη μνήμη, αλλά στις ανάγκες τους και σε πραγματικές ευκαιρίες επικοινωνίας, συμμετοχής και συνεργασίας με τη σημερινή Ελλάδα».

«Δημιουργούμε, δίκτυα νέων ομογενών, ενισχύουμε την επαφή τους με την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό και αναπτύσσουμε προγράμματα φιλοξενίας, εκπαίδευσης και ανταλλαγών. Παράλληλα, συνεργαζόμαστε με την Εκκλησία, τις κατά τόπους ομογενειακές οργανώσεις, τους ακαδημαϊκούς φορείς, τα ελληνικά σχολεία και την επιχειρηματική κοινότητα, δημιουργώντας πολλαπλούς διαύλους σύνδεσης και επικοινωνίας με την Ελλάδα», επισημαίνει.

Αναφέρει πως η άρση των περιορισμών για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού αποκατέστησε μια θεσμική εκκρεμότητα πολλών ετών, καταργώντας πρακτικά εμπόδια που δυσχέραιναν αδικαιολόγητα την άσκηση ενός θεμελιώδους πολιτικού δικαιώματος. Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται οι πρωτοβουλίες για την καθιέρωση της επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές και την ενίσχυση της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης του Απόδημου Ελληνισμού.

«Η ουσιαστική συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού δεν περιορίζεται στην ημέρα των εκλογών. Προϋποθέτει σταθερούς διαύλους επικοινωνίας με την Πολιτεία, ώστε οι ιδιαίτερες ανάγκες και οι απόψεις τους να ακούγονται και να λαμβάνονται υπόψη», προσθέτει.

«Ο Ελληνισμός της Διασποράς διαθέτει ένα εξαιρετικά σημαντικό ανθρώπινο κεφάλαιο – στην επιστήμη, στην επιχειρηματικότητα, στον πολιτισμό, στην τεχνολογία και στη δημόσια ζωή των χωρών όπου δραστηριοποιείται. Η Ελλάδα οφείλει να διαμορφώνει τους θεσμούς και τα δίκτυα που επιτρέπουν σε αυτό το δυναμικό να συνδέεται περισσότερο με τη χώρα και, όπου το επιθυμεί, να συμβάλλει στην οικονομική, κοινωνική και διεθνή της παρουσία», τονίζει.

«Σε βάθος χρόνου, θα θέλαμε ο Απόδημος Ελληνισμός να αποκτήσει έναν πιο σταθερό ρόλο στη διεθνή παρουσία της Ελλάδας με πλήρη σεβασμό στην αυτοτέλεια και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία των ίδιων των ομογενειακών κοινοτήτων», καταλήγει.