Η φετινή έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου έχει θέσει την Ελλάδα, και ιδιαίτερα την Αττική, ενώπιον μιας από τις δυσκολότερες περιόδους των τελευταίων ετών. Μέχρι τα τέλη Αυγούστου είχαν καταγραφεί 157 κρούσματα και 13 θάνατοι, με την Αττική να συγκεντρώνει τα δύο τρίτα των συνολικών περιστατικών. Η κατάσταση είναι τόσο σοβαρή που η φετινή χρονιά θυμίζει το 2018, όταν είχαν καταγραφεί 317 κρούσματα και 51 θάνατοι. Πίσω από αυτή την έξαρση βρίσκονται τρεις βασικοί άξονες: οι κλιματικές συνθήκες που ευνόησαν την ανάπτυξη των κουνουπιών, ο κύκλος μετάδοσης του ιού μέσω των άγριων πτηνών και η ανομοιογένεια στην εφαρμογή των προγραμμάτων καταπολέμησης από τους Δήμους.
Οι κλιματικές συνθήκες που άλλαξαν τον χάρτη της επιδημίας
Το 2010, όταν ο ιός του Δυτικού Νείλου έκανε την πρώτη μεγάλη επιδημία στην Ελλάδα, το 95% των κρουσμάτων εντοπιζόταν στην Κεντρική Μακεδονία, όπου οι εκτεταμένοι ορυζώνες και οι υδροβιότοποι αποτελούσαν ιδανικό περιβάλλον για την αναπαραγωγή των κουνουπιών. Φέτος, η εικόνα έχει αντιστραφεί ριζικά: τα δύο τρίτα των κρουσμάτων εντοπίζονται στην Αττική.
Οι επιστήμονες αποδίδουν αυτή τη μετατόπιση σε έναν συνδυασμό κλιματικών παραγόντων. Ο θερμός χειμώνας του 2025-2026, ο δεύτερος θερμότερος των τελευταίων 150 ετών, δημιούργησε ευνοϊκές συνθήκες για την επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό των κουνουπιών από νωρίς. Οι αυξημένες βροχοπτώσεις την άνοιξη, άφησαν στάσιμα νερά σε πολλές περιοχές της Αττικής, δημιουργώντας νέες εστίες αναπαραγωγής. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η έντονη κυκλοφορία του ιού στην Αττική δεν είναι τυχαία: η υγρασία, η συγκέντρωση στάσιμων νερών και ο αυξημένος πληθυσμός κουνουπιών δημιούργησαν ένα ευνοϊκό κοκτέιλ για τον ιό. Ιδιαίτερα η Ανατολική και η Νότια Αττική βρίσκονται στο επίκεντρο εδώ και περίπου 40 ημέρες.
Ο ρόλος των πουλιών και ο κύκλος μετάδοσης του ιού
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως με το τσίμπημα μολυσμένων κουνουπιών. Τα κουνούπια μολύνονται όταν τραφούν από μολυσμένα πτηνά, τα οποία αποτελούν τη φυσική δεξαμενή του ιού. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, «αν έρθει ο ιός από τα πουλιά και μολυνθούν τα κουνούπια, θα εμφανιστούν κρούσματα και στον άνθρωπο». Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, που βρίσκεται σε διαδρομές μετακίνησης αποδημητικών πτηνών, καθιστά τη χώρα ιδιαίτερα ευάλωτη. Κάποιες χρονιές, τα μεταναστευτικά πουλιά φέρνουν τον ιό, και από εκεί δημιουργούνται εστίες.
Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, ο ιός μπορεί να ανιχνευθεί τόσο σε άγρια αποδημητικά πουλιά, όσο και σε είδη που συναντάμε στην Αττική, όπως τα κορακοειδή, οι καρακάξες, οι κίσσες, ακόμη και τα σπουργίτια. Αυτό σημαίνει ότι ο ιός δεν εισάγεται απλώς από μεταναστευτικά πουλιά, αλλά μπορεί να συντηρείται και σε τοπικούς πληθυσμιακά πτηνών, δημιουργώντας έναν διαρκή κύκλο μετάδοσης. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι φέτος ο ιός κατάφερε να φτάσει στον αστικό ιστό της Αττικής, όπου η πυκνότητα πληθυσμού και η κινητικότητα των ανθρώπων πολλαπλασιάζουν τον κίνδυνο μετάδοσης.
Η ανισότητα στους ψεκασμούς και οι ευθύνες των Δήμων
Παρά την ένταση της έξαρσης, η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν είναι ομοιόμορφη σε όλη την Αττική. Ενώ ορισμένοι Δήμοι έχουν εντείνει τους ψεκασμούς και εφαρμόζουν συστηματικά προγράμματα καταπολέμησης, άλλοι υστερούν σημαντικά. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η απουσία ενεργών προγραμμάτων καταπολέμησης των κουνουπιών από ορισμένους Δήμους αποτελεί σοβαρό πρόβλημα, με την αντιμετώπιση του ζητήματος να επαφίεται συχνά στις δράσεις της Περιφέρειας.
Η Περιφέρεια Αττικής πραγματοποιεί συστηματικούς ψεκασμούς από τις αρχές Μαρτίου, με επαναλήψεις κάθε 10 με 15 ημέρες. Όταν εντοπίζεται κρούσμα, οι ψεκασμοί επεκτείνονται σε ακτίνα τουλάχιστον 300 μέτρων. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα αυτών των παρεμβάσεων εξαρτάται και από τη συνεργασία των Δήμων. Κάποιοι Δήμοι έχουν λάβει δραστικά μέτρα: στην Πετρούπολη, για παράδειγμα, έχουν αδειάσει όλα τα σιντριβάνια για να αποφευχθεί η δημιουργία στάσιμων νερών, ενώ στην Παλλήνη έχουν δημιουργήσει ψηφιακό χάρτη επικινδυνότητας και χρησιμοποιούν ειδικές παγίδες για τα θηλυκά κουνούπια. Σε άλλους Δήμους, ωστόσο, οι παρεμβάσεις παραμένουν αποσπασματικές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η φετινή χρονιά παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα: καταγράφηκαν κουνούπια θετικά στον ιό και κατά τη χειμερινή περίοδο, γεγονός που δείχνει ότι ο κύκλος μετάδοσης του ιού δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά στους θερμούς μήνες. Αυτό σημαίνει ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί συνεργασία μεταξύ Περιφερειών, Δήμων και πολιτών, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική αν αναλογιστεί κανείς ότι ο ιός κυκλοφορεί πλέον σε τουλάχιστον 63 Δήμους της χώρας, με 34 από αυτούς στην Αττική. Η κορύφωση των κρουσμάτων αναμένεται στα τέλη Αυγούστου, ενώ η κυκλοφορία του ιού θα συνεχιστεί τουλάχιστον έως τα τέλη Σεπτεμβρίου. Σε αυτό το κρίσιμο διάστημα, η τήρηση των ατομικών μέτρων προστασίας από τους πολίτες και η εντατικοποίηση των ψεκασμών από όλους τους Δήμους αποτελούν τα ισχυρότερα όπλα για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε εδώ!
Με το WordPress Automatic Plugin από την codecanyon
Πλέον στην ιστοσελίδα μας δημοσιεύονται αυτόματα άρθρα μέσω «RSS feeds».
Από όποια σελίδα μας τα προσφέρει!
Δεν φέρουμε καμιά απολύτως ευθύνη για το περιεχόμενο.
Αν πιστεύεται πως αυτό το άρθρο πρέπει να διαγραφεί μην διστάσετε να μας βρείτε στα social media.
