Ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) η ραγδαία εξάπλωση των nicotine pouches – των μικρών φακέλων νικοτίνης που τοποθετούνται ανάμεσα στα ούλα και το χείλος και απελευθερώνουν υψηλές δόσεις νικοτίνης χωρίς καύση και χωρίς καπνό.
Ο διεθνής οργανισμός προειδοποιεί ότι πρόκειται για μια νέα μορφή εθισμού που εξαπλώνεται με ταχύτητα κυρίως μεταξύ εφήβων και νεαρών ενηλίκων, την ώρα που οι καπνοβιομηχανίες αξιοποιούν επιθετικές καμπάνιες μάρκετινγκ, γεύσεις τύπου «καραμέλας» και influencers στα social media για να δημιουργήσουν μια νέα γενιά χρηστών.
Σύμφωνα με τη νέα παγκόσμια έκθεση του ΠΟΥ με τίτλο «Exposing marketing tactics and strategies driving the global growth of nicotine pouches», η αγορά των προϊόντων αυτών βρίσκεται σε εκρηκτική άνοδο.
Τα nicotine pouches εμφανίζονται ως «μοντέρνα», «διακριτικά» και «καθαρά» προϊόντα, επειδή δεν παράγουν καπνό ή ατμό, όμως ο οργανισμός τονίζει ότι η απουσία καπνού δεν σημαίνει απουσία κινδύνου.
Περισσότερα από 23 δισεκατομμύρια φακελάκια νικοτίνης διακινήθηκαν παγκοσμίως μέσα στο 2024, αριθμός αυξημένος κατά περίπου 50% σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ η αξία της αγοράς ξεπέρασε τα 7 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025. Η μεγαλύτερη ανάπτυξη καταγράφεται στη Βόρεια Αμερική, όπου συγκεκριμένες μάρκες πέρασαν μέσα σε λίγα χρόνια από μερικές χιλιάδες σημεία πώλησης σε δεκάδες χιλιάδες καταστήματα. Παράλληλα, η χρήση αυξάνεται γρήγορα στην Ευρώπη – ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Σουηδία, η Πολωνία και η Γερμανία – αλλά και σε αγορές της Ασίας, όπου οι εταιρείες βλέπουν τεράστια περιθώρια επέκτασης.
Ο Ετιέν Κρουγκ, επικεφαλής του τμήματος Κοινωνικών Παραγόντων Υγείας και Πρόληψης του ΠΟΥ, κάνει λόγο για μια «ταχεία και ανησυχητική διείσδυση» των προϊόντων αυτών στους νέους ανθρώπους. Όπως αναφέρει, οι κυβερνήσεις δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν την εξάπλωση της αγοράς και να δημιουργήσουν αποτελεσματικό ρυθμιστικό πλαίσιο, καθώς οι εταιρείες εκμεταλλεύονται νομικά κενά και ασαφείς νομοθεσίες.
Ο ΠΟΥ υπογραμμίζει ότι η νικοτίνη παραμένει μια εξαιρετικά εθιστική ουσία, ανεξάρτητα από τον τρόπο χορήγησής της. Ειδικά στους εφήβους, των οποίων ο εγκέφαλος βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη, η έκθεση σε μεγάλες ποσότητες νικοτίνης μπορεί να επηρεάσει τη μνήμη, τη συγκέντρωση, τη διάθεση και τον έλεγχο της παρόρμησης. Παράλληλα, επιστήμονες επισημαίνουν ότι η συστηματική χρήση μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και τους καρδιακούς παλμούς, ενώ υπάρχουν ήδη αναφορές για προβλήματα στα ούλα και στον στοματικό βλεννογόνο.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα nicotine pouches διατίθενται σε χιλιάδες γεύσεις, από μέντα και bubble gum μέχρι φρούτα, καραμέλα ή ενεργειακά ποτά. Ο ΠΟΥ καταγγέλλει ότι τα αρώματα αυτά έχουν σχεδιαστεί ώστε να μειώνουν την αίσθηση της «σκληρότητας» της νικοτίνης και να καθιστούν το προϊόν πιο ελκυστικό στους ανήλικους. Σύμφωνα με στοιχεία του οργανισμού, σήμερα κυκλοφορούν παγκοσμίως περίπου 16.000 διαφορετικές γεύσεις προϊόντων νικοτίνης και καπνού.
Η έκθεση του οργανισμού εστιάζει επίσης στις πρακτικές μάρκετινγκ των εταιρειών. Διαφημίσεις στα social media, συνεργασίες με influencers, χορηγίες σε μουσικά φεστιβάλ και αθλητικά γεγονότα, αλλά και συσκευασίες που θυμίζουν προϊόντα lifestyle, συνθέτουν σύμφωνα με τον ΠΟΥ, μια στρατηγική που απευθύνεται ευθέως στη νεολαία.
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα συνθήματα προωθούν την «αόρατη» κατανάλωση νικοτίνης με φράσεις όπως «οποτεδήποτε, οπουδήποτε» ή «χωρίς κανόνες», δημιουργώντας την εικόνα ενός προϊόντος που μπορεί να χρησιμοποιείται παντού, ακόμη και σε σχολεία ή μέσα μεταφοράς.
Ο Βινάγιακ Πρασάντ, επικεφαλής της αντικαπνιστικής εκστρατείας του ΠΟΥ, προειδοποιεί ότι η παγκόσμια κοινότητα κινδυνεύει να επαναλάβει το ίδιο λάθος που έγινε πριν από λίγα χρόνια με την έκρηξη του ατμίσματος στους νέους. «Δεν πρόκειται απλώς για μια εμπορική τάση. Πρόκειται για μια νέα κρίση δημόσιας υγείας που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Την ίδια στιγμή, η βιομηχανία επιμένει ότι τα nicotine pouches αποτελούν λιγότερο βλαβερή εναλλακτική σε σχέση με τα παραδοσιακά τσιγάρα και μπορούν να βοηθήσουν ενήλικους καπνιστές να απομακρυνθούν από τον καπνό.
Μάλιστα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, ορισμένα προϊόντα έχουν λάβει άδεια εμπορικής κυκλοφορίας από τον FDA, ο οποίος αναγνώρισε ότι ενδέχεται να είναι λιγότερο επιβλαβή από το συμβατικό κάπνισμα. Ωστόσο, ο ΠΟΥ απαντά ότι η μειωμένη βλάβη δεν σημαίνει ασφάλεια και τονίζει ότι τα προϊόντα αυτά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως «όχημα» για την είσοδο των νέων στη νικοτίνη.
Ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία για τη χρήση από ανηλίκους. Μελέτες στις ΗΠΑ και στη Βρετανία δείχνουν ότι η κατανάλωση nicotine pouches αυξάνεται σταθερά στους εφήβους, ενώ σημαντικό ποσοστό νέων χρηστών δεν είχε προηγούμενη επαφή με το κάπνισμα. Παράλληλα, καταγράφονται αυξημένα περιστατικά δηλητηριάσεων μικρών παιδιών που κατάπιαν φακελάκια νικοτίνης, εξαιτίας της γλυκιάς γεύσης και της εμφάνισής τους που μοιάζει με καραμέλα.
Ο ΠΟΥ καλεί πλέον τις κυβερνήσεις να κινηθούν άμεσα, επιβάλλοντας αυστηρούς περιορισμούς στη διαφήμιση, στις γεύσεις και στην περιεκτικότητα νικοτίνης, καθώς και απαγορεύσεις πώλησης σε ανηλίκους. Σήμερα, περίπου 160 χώρες δεν διαθέτουν ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο για τα nicotine pouches, ενώ μόλις 16 έχουν προχωρήσει σε πλήρη απαγόρευση των πωλήσεών τους.
Για τον διεθνή οργανισμό, το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον αν τα nicotine pouches θα κυριαρχήσουν στην αγορά προϊόντων νικοτίνης, αλλά πόσο γρήγορα οι κυβερνήσεις θα μπορέσουν να ελέγξουν μια βιομηχανία που εξελίσσεται ταχύτερα από τη νομοθεσία.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε εδώ!
Με το WordPress Automatic Plugin από την codecanyon
Πλέον στην ιστοσελίδα μας δημοσιεύονται αυτόματα άρθρα μέσω «RSS feeds».
Από όποια σελίδα μας τα προσφέρει!
Δεν φέρουμε καμιά απολύτως ευθύνη για το περιεχόμενο.
Αν πιστεύεται πως αυτό το άρθρο πρέπει να διαγραφεί μην διστάσετε να μας βρείτε στα social media.
